SESLETİM

Sesletim (Artikülasyon) Nedir?

Sesletim, soluduğumuz havanın ses tellerinden geçerek çene, diş, dil ve damakta bir işleme uğraması ve sonunda kelimeler halinde dökülmesidir.

Sesletim (Artikülasyon) Bozuklukları Nedir?

 Bir çocuğun artikülasyon bozukluğu ile ilgili bir problemi olduğu, kelimeleri doğru söyleyip söyleyemediğine bağlı olarak teşhis edilebilir.

Çocuklar konuşurken doğal olarak fonolojik işlemleri kullanmalıdır. Bunlar bir çocuğun kelimeleri doğru şekilde söyleyebilmeleri için kullanacakları ses kalıplarıdır. Çocuklar genellikle bir yetişkinin söyledikleri kelimeleri mümkün olduğunca benzer bir şekilde taklit edebilir. Ancak bunu yaparken belli sesleri değiştirirler, çünkü henüz söyleyemezler.

Doktorlar ve konuşma patologları çocuğunuzun konuşmasını ölçmek için bir gelişim zaman çizelgesi kullanırlar. Bir çocuğun konuşmasının, gelişimine göre ne kadar geriden geldiğini söyleyebilirler.

Konuşma Şekli

Çocukların kullandığı kalıp türleri şunlardır:

  • Oyuncu değişikliği: Bu, bir ses veya heceyi atlayarak söylenmesi ile oluşur. Örneğin “Ördek” yerine “ödek” sayılabilir.
  • Hece yapısını veya sesi bozma: Bu, bir kelimedeki bir sesin yerine başka bir ses getirilmesi ile oluşur. Örnek olarak “Köpek” yerine “töpek” sayılabilir.
  • Yerine başka bir ses koyma: Bu, bir çocuğun bir kelimedeki seslerden birini kelimedeki bir başka ses ile değiştirdiğinde olur. “Kaset” yerine “tates” veya “kasek” diyebilirler.

 Sesletim Sorunu Olarak “Aksan” Gösterilebilir Mi?

Her yörenin belirli bir aksanı vardır. Fakat bu aksanlar kişinin şehirdeki gündelik yaşantısını etkileyecek kadar farklı ise sorun olabilir.

Bazen bir çocuk sadece ailesi tarafından anlaşılabilir. Bazen yakın aile bireyleri bile çocuğun dediklerini anlayamaz. Sesletim (Artikülasyon) bozukluğu çocuğun sosyal ve okul hayatlarına zarar verebilir.

Seslerim (Artikülasyon) Bozukluğu Belirtileri

Artikülasyon bozukluğu olan bir çocukta konuşmalar kulağa olması gerekenden farklı gelir.

Bazı sesler ekleyebilir, çıkarabilir veya değiştirebilirler. Yanlış sesi (“tavşan” yerine “tabşan”) kullanabilirler. “Traktör” gibi iki ünsüzle başlayan kelimeleri telaffuz etmekte zorlanabilirler.

Bir doktor, bir çocuğun konuşması için şöyle bir gelişim zaman çizelgesi kullanabilir;

  • 3 yaşına geldiğinde, çocuğunuzun söylediklerinin yarısı yabancı biri tarafından anlaşılmalıdır.
  • 5 yaşındayken çocuğunuz çoğu sesi doğru söyleyebilmelidir. Hala l, s, r, v, z, ç, ş ve f harflerinde sorun yaşamamalıdır.
  • 8 yaşına geldiğinde, bu sert sesleri (örneğin s, r, l) doğru bir şekilde olduğunu söylemeliler.

Doktora Ne Zaman Gidilmelidir?

  • 4 yaşına kadar çocuğunuzu anlamak hala zorsa,
  • 6 yaşında hala bazı sesleri çıkaramıyorsa
  • 7 yaşında hala bazı sesleri atlıyor veya değiştiriyorsa,

Bir konuşma terapistinin çocuğunuza yardım edip edemeyeceğine karar vermesi ve apraksi gibi konuşma probleminin diğer nedenlerini ekarte etmesi için çocuğunuzun doktorunu görmelisiniz.

Sesletim Bozukluklarının Nedenleri

Çocukta artikülasyon bozukluğuna neden olan şey genellikle bilinmemektedir. Bu tür bir hastalık ailelerde olabilir. Erkeklerde artikülasyon bozukluğu kızlardan daha sık görülür.

Bazen artikülasyon bozukluğuna, aşağıdaki gibi fiziksel bir sorun neden olabilir:

  • Ağız şekli (yarık damak gibi)
  • Beyin veya sinir hasarı (örneğin serebral palsi)
  • İşitme kaybı
  • Dişlerdeki sorunlar

Diğer yandan, çoğunlukla sesletim sorunu, fiziksel özürden bağımsız olarak ortaya çıkar. Konuşma seslerinin yanlış öğrenilmesi sonucu oluşabilir.

Teşhis ve Testler

Bir artikülasyon bozukluğunu teşhis etmek için çocuğu konuşma patoloğu gibi bir uzmanın görmesi gerekir. Patolog çocukla konuşacak ve onlardan belirli kelimeler veya cümleler söylemelerini isteyecektir. Çocuğun konuşması, o yaşlarda olması gereken konuşma seviyesi ile karşılaştırılır.

Bir çocuk beklenenden fazla konuşma hatası yaparsa konuşma terapisine ihtiyaç duyabilir.

Bir çocuğun konuşma probleminin nedenini bulmak için başka testler yapılabilir.

Sesletim (Artikülasyon) Bozukluğu Tedavisi

Hafif düzeydeki konuşma problemleri zamanla düzelebilir. Fiziksel bir problemden gelmeyen ciddi konuşma problemleri için çocuğun konuşma terapisi tedavisine başlaması gerekir.

Bir çocuğun konuşma terapisti bir amaç ile başlayabilir (kitabın sonunda “k” demeyi öğrenmek veya yolun başında “r” demek gibi). Bu amaç, çocuk için hangi seslerin zor olduğu ile belirlenir. Terapist, hedefin ne zaman gerçekleşeceğini bilmek için çocuğun terapi sırasındaki ilerlemesini izleyecektir.

Terapi, çocuğun dudaklarını veya dilini nasıl kullanacaklarını göstererek sesi çıkarmasına yardımcı olabilir. Harfleri ve kelimeleri telaffuz etmelerine yardımcı olacak alıştırmalar verilecek ve ailenin de desteğiyle evde alıştırmalar yapılacaktır.

Konuşma terapisi sadece bir çocuk ve terapist arasında bire bir seanslar şeklinde veya bir grup çocuk ve terapist arasında gerçekleşir. Grup terapisinde tüm çocuklar birlikte konuşma egzersizleri yapabilir.

Tedavi ile konuşma problemlerini düzeltmek mümkündür. Erken tedavi çok yardımcı olur. Pek çok çocuk doğru tedaviyle normal veya normale yakın bir konuşma yapmaya başlar.

Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Çocuklarda artikülasyon bozukluklarının çoğuna neyin neden olduğu bilinmediğinden, önlenmesi zordur. Çocuğunuzun nasıl konuştuğunu takip edin ve konuşma bozukluğu yaşadığını düşünüyorsanız, doktorlarıyla konuşun. Çocuğunuzun söylediği kelimeleri sürekli düzeltmeyin ve konuşmasını bölmeyin. İyi bir model olmayı deneyin ve yanlış söylediği bir kelimeyi sakince doğru şekliyle ifade edin.Artikülasyon bozukluğu, bir çocuğun kelimeleri söylerken yaşına göre gerekenden daha fazla sorun yaşadığı zaman teşhis edilebilir. Bir çocuğun konuşmayı ilk öğrenirken kalıplar kullanması normaldir. Bu kalıplara fonolojik işlemler denir. Örneğin, bir çocuğun sözcüklerin başında “r” yerine “y” kullanma şekli mümkün olabilir ve “resim” yerine “yesim” diyebilirler.

Bu kalıplar çoğunlukla, zaman içinde düzelecektir. Bir çocuk, yetişkin konuşmasını taklit etmek için çok küçükken kullandığı kalıpları kullanmaya 5 yaş ve sonrasında da devam ederse, artikülasyon bozukluğu yaşıyor olabilir. Artikülasyon bozukluğu tedavisi için uzman konuşma patoloğu ile iletişime geçin.

İletişime Geçin

Bilgi ve Randevu Almak için Formu Doldurunuz

Mesajınız bize ulaştı, Teşekkür ederiz..
Bir hata oluştu, Lütfen tekrar deneyiniz..